Basic Operations
Division
LESSON 5

Division

7 min Basic
📌 Overview
Ang division o paghahati ay isang mathematical operation na ginagamit upang hatiin ang isang quantity sa pantay-pantay na bahagi. Mahalagang matutunan ang long division at tamang paggamit ng remainder dahil maaaring lumabas ang mga ito sa Numerical Ability at Basic Mathematics questions sa Civil Service Exam.
01
Ano ang Division?
Ang division ay proseso ng paghahati ng isang bilang sa isa pang bilang. Ginagamit ang division sign (÷) o fraction bar bilang simbolo nito. Halimbawa: 20 ÷ 5 = 4.
Key Points
  • Ang (÷) ang karaniwang simbolo ng division.
  • Ang hinahating number ay tinatawag na dividend.
  • Ang number na ginagamit na pambahagi ay divisor.
  • Ang resulta ay quotient.
02
Basic Division
Sa basic division, hinahanap kung ilang beses maaaring mapasok ng divisor ang dividend. Halimbawa: 24 ÷ 6 = 4 dahil ang 6 ay maaaring idagdag nang apat na beses upang maging 24.
Key Points
  • Division ay kabaligtaran ng multiplication.
  • Gamitin ang multiplication upang i-check ang quotient.
  • Halimbawa: 24 ÷ 6 = 4 dahil 4 × 6 = 24.
03
Long Division
Ginagamit ang long division kapag mas malalaki ang numbers. Ang pangunahing proseso ay Divide, Multiply, Subtract, at Bring Down. Ulitin ang mga hakbang hanggang matapos ang lahat ng digits.
Key Points
  • Divide – hatiin ang current number.
  • Multiply – i-multiply ang quotient digit sa divisor.
  • Subtract – ibawas ang product.
  • Bring Down – ibaba ang susunod na digit.
04
Division na may Remainder
Kapag hindi eksaktong nahahati ang dividend, maaaring magkaroon ng remainder o sobrang bahagi. Halimbawa: 17 ÷ 5 = 3 remainder 2 dahil 5 × 3 = 15 at 17 - 15 = 2.
Key Points
  • Ang remainder ay dapat mas maliit kaysa divisor.
  • I-check ang division gamit ang: Divisor × Quotient + Remainder = Dividend.
  • Halimbawa: 5 × 3 + 2 = 17.
05
Division ng Decimal Numbers
Sa division ng decimals, maaaring ilipat ang decimal point ng divisor at dividend nang pareho upang gawing whole number ang divisor. Halimbawa: 12.6 ÷ 3 = 4.2.
Key Points
  • Panatilihing tama ang decimal placement.
  • Maaaring gumamit ng zeros kapag kinakailangan.
  • I-check ang sagot gamit ang multiplication.
06
Division sa Word Problems
Gamitin ang division kapag ang isang quantity ay kailangang hatiin nang pantay-pantay o kapag hinahanap ang quantity bawat grupo o bawat tao. Mga clue words ay 'equally', 'shared', 'each', 'per person', 'per group', at 'divided among'.
Key Points
  • Equally = pantay-pantay.
  • Shared = pinaghahatian.
  • Per person = bawat tao.
  • Per group = bawat grupo.
  • Divided among = hinati sa pagitan ng mga grupo o tao.
07
Halimbawa sa Civil Service Exam
May 120 forms na kailangang ipamahagi nang pantay-pantay sa 6 na empleyado. Ilang forms ang matatanggap ng bawat empleyado? Solution: 120 ÷ 6 = 20. Kaya bawat empleyado ay makatatanggap ng 20 forms.
Key Points
  • Tukuyin ang total quantity.
  • Tukuyin kung ilang tao o grupo ang paghahatian.
  • Gamitin ang division.
08
Mabilis na Strategy sa Division
Sa exam, gamitin ang multiplication table upang mabilis na mahanap ang quotient. Kapag may remainder, siguraduhing mas maliit ito kaysa divisor. I-check ang sagot gamit ang multiplication.
Key Points
  • Kabisaduhin ang multiplication table.
  • Gamitin ang multiplication para i-check ang division.
  • Sa remainder problems, tandaan: Divisor × Quotient + Remainder = Dividend.
  • Siguraduhing mas maliit ang remainder kaysa divisor.
💡 Remember This
Division (÷) ay ginagamit upang hatiin ang isang quantity sa pantay-pantay na bahagi. Sa long division, tandaan ang Divide → Multiply → Subtract → Bring Down. Para i-check ang sagot, gamitin ang Divisor × Quotient + Remainder = Dividend.

Key Takeaways

Narito ang mga pinakamahalagang punto ng araling ito. Balikan ang mga ito bago ka magpatuloy sa susunod na lesson o kumuha ng mock exam.

  • Ang (÷) ang karaniwang simbolo ng division.
  • Division ay kabaligtaran ng multiplication.
  • Divide – hatiin ang current number.
  • Ang remainder ay dapat mas maliit kaysa divisor.
  • Panatilihing tama ang decimal placement.
  • Equally = pantay-pantay.

Bakit Mahalaga Ito sa Civil Service Exam

Ang Numerical Ability ay sumusukat sa iyong kakayahan sa matematika at problem solving. Marami ang natatakot dito, ngunit sa tamang pamamaraan at regular na pagsasanay, ito ang isa sa pinakamadaling kuhanan ng mataas na puntos dahil may tiyak na sagot ang bawat tanong.

Paano Pag-aralan ang Paksang Ito

  • Unawain muna ang konsepto bago kabisahin ang formula.
  • Isulat ang solusyon nang hakbang-hakbang para maiwasan ang pagkakamali.
  • Gamitin ang scratch paper para sa kalkulasyon.
  • Mag-practice ng maraming halimbawa — dito nabubuo ang bilis at tiwala.

Mabilisang Self-Check

Bago magpatuloy, subukang sagutin ang mga tanong na ito sa iyong isip. Kung may hindi ka sigurado, balikan ang kaukulang bahagi sa itaas.

  • Kaya mo bang ipaliwanag sa sarili mong salita ang: "Ano ang Division?"?
  • Kaya mo bang ipaliwanag sa sarili mong salita ang: "Basic Division"?
  • Kaya mo bang ipaliwanag sa sarili mong salita ang: "Long Division"?
  • Kaya mo bang ipaliwanag sa sarili mong salita ang: "Division na may Remainder"?
  • Kaya mo bang ipaliwanag sa sarili mong salita ang: "Division ng Decimal Numbers"?
Civil Service Reviewer
Practice anytime. Prepare with confidence.
© 2026 Civil Service Reviewer